Een spoedeisende hulp die overloopt, personeel dat op zijn tandvlees loopt, en in de winter een griepgolf die de bedden vult. Geen ziekenhuis lost dat in zijn eentje op. Het Netwerk Acute Zorg Zuidwest Nederland, georganiseerd vanuit het Erasmus MC, vroeg KreaNova daarom twee keer om de ziekenhuizen in de regio samen anders naar het probleem te laten kijken: eerst naar de werkdruk in de acute zorg, een jaar later naar de beddencapaciteit.

Wat was de vraag?

Werkdruk in de acute zorg. Ruim veertig vertegenwoordigers van het netwerk kwamen op uitnodiging van De Rotterdamse Zorg bijeen in de Rotterdam Science Tower. De vraag was bewust scherp gesteld: hoe kunnen we de werkdruk in de acute zorg elimineren? Niet verlagen, maar wegnemen.

Beddencapaciteit. In de griepwinter daarvoor lukte het de ziekenhuizen in de regio niet om de golf aan grieppatiënten goed op te vangen, terwijl die golf niet onverwacht kwam. Op de themadag “Waar is mijn bed?” zochten 23 capaciteitsplanners en andere betrokkenen uit de ziekenhuizen van de regio naar een antwoord op de vraag: hoe stemmen we de beschikbare capaciteit af op de piekdrukte van de komende winter?

Wat hebben we gedaan?

Werkdruk. De deelnemers werkten in vijf groepen, elk met een eigen invalshoek: de acute zorgvraag verminderen, de patiënt sneller op de juiste plek krijgen, het personeel beter inzetten, het proces efficiënter maken en een vrije groep voor alle andere ideeën. Met creatieve denktechnieken, zoals vanzelfsprekendheden omkeren en vooronderstellingen ter discussie stellen, bedacht elke groep ruim dertig ideeën. Daaruit koos elke groep de twee sterkste, die op een vast format werden uitgewerkt tot een concreet voorstel. Tot slot pitchte elke groep haar voorstellen voor een jury van vijf bestuurders, die een fictief budget van € 500.000 mocht verdelen. Zo moest er niet alleen bedacht, maar ook gekozen worden.

Beddencapaciteit. Hier begonnen we niet bij de oplossingen, maar bij de oorzaken. De deelnemers brachten in beeld waarom het de afgelopen winter misging en rangschikten die oorzaken op impact en beïnvloedbaarheid. Van de vijf belangrijkste oorzaken maakte elke groep een eigen vraagstuk: hoe benut je de bedden optimaal, hoe vang je acute pieken op, hoe sluit de planning aan op de zorgvraag, hoe ga je om met onzekerheid in de voorspelling, en hoe maak je beddencapaciteit een gezamenlijk belang van alle ziekenhuizen in de regio? Bij elk voorstel meldden zich deelnemers die aan de uitvoering wilden meewerken.

Wat was het resultaat?

• Werkdruk: tien uitgewerkte voorstellen. De jury verdeelde het budget over vijf ervan, waaronder een praktijkverpleegkundige die als casemanager in de wijk de regie houdt, vroegsignalering bij oudere en chronisch zieke patiënten, een huisarts en spoedeisende hulp onder één dak, en gepensioneerde zorgprofessionals die nieuwe collega’s coachen (“Oud is goud”).
• Beddencapaciteit: acht voorstellen, van een centrale opnameplanning en een capaciteitsregisseur tot realtime inzage in elkaars beschikbare bedden en een tijdelijke influenzakliniek op de noord- en zuidoever van Rotterdam. Afgesproken werd een vast netwerkoverleg over capaciteitsmanagement, met een duidelijke focus en agenda.

Beide sessies lieten hetzelfde zien: een probleem dat de hele regio raakt, vraagt om voorstellen die ziekenhuizen alleen samen kunnen uitvoeren. Eén van de groepen vatte het samen in de titel van haar voorstel: “Worden we vrienden als ziekenhuizen?”