Vrijwel elke organisatie wil innovatiever worden. Het staat in jaarplannen, strategiedocumenten en vacatureteksten. Maar als je vraagt hoe innovatief de organisatie nu is, blijft het vaak stil. Of het antwoord is gebaseerd op gevoel: “We doen best veel” of “We lopen achter”. Om gericht te verbeteren, moet je eerst weten waar je staat.

Wat is innovatiekracht?

Innovatiekracht is het vermogen van een organisatie om steeds opnieuw nieuwe producten, diensten, processen of werkwijzen te ontwikkelen en succesvol in te voeren. Het gaat niet om één geslaagde innovatie, maar om de capaciteit om dat herhaaldelijk te doen. Een organisatie met een sterke innovatiekracht is wendbaar en kan inspelen op veranderingen in de markt, de technologie of de maatschappij.

Waarom meten lastig is

Innovatie laat zich niet makkelijk vangen in cijfers. Je kunt het aantal patenten tellen, het percentage omzet uit nieuwe producten berekenen of het innovatiebudget meten. Maar die cijfers zeggen vooral iets over het resultaat, niet over het vermogen om te blijven innoveren. Een organisatie kan dit jaar veel nieuwe producten lanceren dankzij één succesvol project, en volgend jaar stilvallen.

Daarom kijken we liever naar de onderliggende eigenschappen: wat maakt dat een organisatie structureel innovatief is?

De zeven eigenschappen van innovatieve organisaties

Uit onderzoek en praktijkervaring komen zeven eigenschappen naar voren die innovatieve organisaties met elkaar gemeen hebben. Ze vormen de basis van het model waar KreaNova mee werkt. Kort samengevat:

1. Strategie en leiderschap. Een heldere innovatiestrategie die richting geeft, en een leiding die innovatie actief en met overtuiging uitdraagt.
2. Klimaat en managementstijl. Een cultuur waarin medewerkers worden aangemoedigd om met ideeën te komen, en waarin fouten leerervaringen zijn.
3. Combinatiekracht. Kennis, informatie en inspiratie worden gedeeld en gecombineerd, ook met klanten, leveranciers en kennisinstellingen.
4. Mensen en vaardigheden. Investeren in de creatieve vaardigheden van medewerkers, en diversiteit in achtergrond, ervaring en talent.
5. Beschikbaarheid van middelen. Budget, tijd en faciliteiten voor innovatie, met besluitvorming zo laag mogelijk in de organisatie.
6. Proces en structuur. Duidelijke rollen en een vast proces voor het verzamelen, beoordelen en uitwerken van ideeën.
7. Meten, weten en sturen. Concrete innovatie-indicatoren die worden gemeten, geëvalueerd en gebruikt om bij te sturen.

Een uitgebreide uitleg per eigenschap lees je in de 7 eigenschappen van innovatieve organisaties.

Zo breng je het in kaart

Begin met de zelftest

De snelste manier om een eerste beeld te krijgen: de zelftest innovatiekracht. Je beoordeelt veertien stellingen en ziet direct in welke fase jullie zitten, waar je sterk staat en waar de meeste winst ligt. Het kost ongeveer vijf minuten en geeft een goed vertrekpunt voor een gesprek.

Vergelijk perspectieven

Een zelftest van één persoon is een momentopname vanuit één perspectief. Interessanter wordt het als meerdere mensen de test invullen: directie, middenmanagement en medewerkers. Vaak zie je grote verschillen. De directie ziet een open klimaat, medewerkers ervaren dat anders. Juist die verschillen zijn waardevol om te bespreken.

Ga het gesprek aan

Cijfers zijn het begin, niet het eind. Bespreek de uitslag met het managementteam. Waar zijn we sterk? Waar zit de grootste rem? En welke eigenschap zou, als we die verbeteren, het meeste effect hebben?

Van meting naar actie

Inzicht is pas waardevol als je er iets mee doet. Kies een of twee eigenschappen waar je mee aan de slag gaat, en maak concrete afspraken. Bijvoorbeeld een helder proces voor ideeën inrichten, een innovation challenge organiseren of leidinggevenden trainen in het stimuleren van creativiteit.

In de workshop “Op jacht naar innovatiekracht” doet KreaNova precies dat met een managementteam of afdeling: in kaart brengen waar je staat op de zeven eigenschappen, en bepalen wat de volgende stap is.